Giannis Kafatos

έχω την τύχη να έχω διαβάσει πολλά βιβλία. Απ’ αυτά, πιστέψτε με, έχω κρατήσει κάποια πράγματα: εικόνες, μια γενική αίσθηση. Όμως από τα βιβλία του Ιάκωβου Καμπανέλη και ειδικά από το Μαουτχάουζεν υπάρχουν σελίδες που θυμάμαι κάθε τους λέξη. Μαζί φυσικά με τις εικόνες αλλά και τις μυρωδιές.
Και τι να πω για τη "Στέλλα" και τον "Δράκο" και το "Μεγάλο μας Τσίρκο"
Πολλά χρόνια έλεγα να τον γνωρίσω, να βρω μια αφορμή για μια συνέντευξη, κάτι που θα με έφερνε απέναντί του. Το αμέλησα. Νομίζουμε ότι κάποιοι άνθρωποι είναι αθάνατοι, άφθαρτοι πιο σωστά να το πω.
Με λυπάμαι που δεν πρόλαβα να τον ακούσω να μου διαβάζει κάποιες σελίδες από τα βιβλία του. Όταν το αποφάσισα εγώ, και παρά τις προσπάθειες και των παιδιών στον Κέδρο, ήταν πλέον πολύ κουρασμένος. Είμαι άτυχος.

Είμαστε όλοι όμως, όσοι δηλαδή έχουν διαβάσει τα έργα του ή έχουν δει παραστάσεις έργων του, τυχεροί.

Ευχαριστούμε για τις ιδέες που μπόλιασες το μυαλό μας. Ανέβα τώρα τη δική σου σκάλα. Άσε τα δάκρυα για ‘μας. Εμάς που δεν εκτιμάμε τίποτα και γινόμαστε μπίλια στο ατέρμονο ρουλεμάν της καθημερινότητας. (Τι γελοία δικαιολογία!!!)

Ευχαριστούμε, ευχαριστώ.

Ένα πολύ άγριο και γρήγορο βιβλίο. Όπως και η καθημερινότητα. Βίαιη και άγρια.

Η Λένα Διβάνη είναι γνωστή μου. Όχι φίλη μου. Εκτός από αγαπημένη νέα συγγραφέας, εδώ και χρόνια πια, είναι πάντα μια καλή έκπληξη με τη σχετική χαιρετούρα σε συναυλίες.
Πώς άλλοι συναντιούνται στα "κοσμικά"; Ε, εγώ τυχαίνει να τη συναντώ σε συναυλίες. Όχι πάντα τις "μεγάλες" (στους U2 δεν ήταν γιατί όπως μου είχε πει της αρέσει μόνο το ένα … τραγούδι τους one!). Κυρίως στις "μικρές".
Τη διαβάζω όμως από το πρώτο της βιβλίο. Μ’ άρεσε η γραφή της. Μ’ αρέσει και ο τρόπος της, το ύφος. Στις – λίγες – τηλεοπτικες της εμφανίσεις βγάζει έναν τσαμπουκα χωρίς να γίνεται αγενής αλλά και χωρίς να επιτρέπει να "πέσει κάτω καρφίτσα".

Το πιο πρόσφατό της βιβλίο είναι το " Ένα πεινασμένο στόμα" από τον Καστανιώτη. Οπως ήδη σου είπα είναι γρήγορο και βίαιο. Παράλληλα είναι γεμάτο σε συναισθήματα και εικόνες που είναι πολύ πολύ δυνατές. Και οι άμεσες, οι ρεαλιστικές αλλά και – αυτό μ’ αρέσει πολύ στο βιβλίο – οι εικόνες που υπονοούν κάτι έχουν μια τρομακτική δύναμη.
‘Ακου τι λέει η ίδια, μήνες μετά τη συγγραφή, για το τι είναι Σημερα "ένα πεινασμένο στομα"

Μ’ αρέσει πολύ ο τρόπος που διαβάζει το βιβλίο της. Ελπίζω και σε σένα. Καλή προβολή και … καλή ανάγνωση

Το καλοκαίρι είναι ήδη εδώ και επειδή το βιβλίο είναι το καλύτερο ταξίδι του νου και της ψυχής, οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ετοίμασαν για τους φίλους και τις φίλες του βιβλίου προτάσεις ανάγνωσης μέσα από δείγματα γραφής.

Γνωρίστε σπουδαία μυθιστορήματα ελλήνων συγγραφέων αλλά και συγγραφέων από όλο τον κόσμο, αστυνομικές περιπέτειες και θρίλερ που ξυπνάνε τις αισθήσεις, βιβλία φαντασίας που κόβουν την ανάσα, έγκυρες και συναρπαστικές βιογραφίες, graphic novel για όσους αγαπούν τα κόμικς κ.ά.

Οι αναγνώστες μπορούν να επισκεφθούν τον δικτυακό μας τόπο www.metaixmio.gr, να διαβάσουν αποσπάσματα από τα νέα μας βιβλία και να κερδίσουν. Αρκεί να επιλέξουν το αγαπημένο τους καλοκαιρινό ανάγνωσμα και να πάρουν μέρος στη μεγάλη κλήρωση για να το αποκτήσουν. Δεν έχουν παρά να συμπληρώσουν τη φόρμα του διαγωνισμού έως τις 10 Ιουλίου. Τα ονόματα των νικητών θα ανακοινωθούν στον δικτυακό τόπο των εκδόσεων ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ στις 15 Ιουλίου.
Κάθε αναγνώστης μπορεί να επιλέξει μόνο ένα βιβλίο και να συμμετάσχει μόνο μία φορά.

Οι νικητές που κατοικούν στην Αττική μπορούν να παραλάβουν το δώρο τους με την επίδειξη της ταυτότητάς τους από τον ΠΟΛΥΧΩΡΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ (Ιπποκράτους 118, Αθήνα, τηλ. 211 3003580) έως τις 31 Ιουλίου. Όσοι από τους νικητές κατοικούν στην υπόλοιπη Ελλάδα θα λάβουν το δώρο τους ταχυδρομικά.

Καλό καλοκαίρι συντροφιά με ένα καλό βιβλίο…

 Ο Γιώργος Κοτανίδης με έμμετρο λόγο παρουσιάζει τον κολλητό του, τον Κωνσταντίνο Τζούμα. Βρεθήκαμε στο Public, όπου έγινε η παρουσιάση του βιβλίου του Τζούμα "Πανωλεθρίαμβος" που θριαμβευτικά  κυκλοφόρησε από τον Καστανιώτη. (σε λίγες μέρες θα έχουμε και Τζούμα σε βίντεο να μας διαβάζει αποσπάσματα)!!!

Στους 451 βαθμούς Φάρεναϊτ καίγονται τα βιβλία. Αυτός είναι ο συμβολισμος του έργου (βιβλίο και κινηματογραφική ταινία).

Τη θυμάμαι την ταινία. Είχε τύχει να τη δω στην τηλεόραση και μετα την πέτυχα και σε θερινό σινεμά, λίγο μετά την πρώτη ανάγνωση του "1984" του Όργουελ. Αργότερα κάποιο καλοκαίρι κάπου στο Αιγαίο – κατά πάσα πιθανότητα στα βραχια της Φασολούς στη Σίφνο – διάβασα και το βιβλίο.

Τις προάλλες που βρέθηκα στο Μεταίχμιο, στον πολυχώρο, εκεί στην Ιπποκράτους και Τσιμισκή έπεσε το μάτι μου στη διασκευή σε κόμικ του απίθανου αυτού έργου που επίτρεψέ μου να πω ότι ψύγματά του "ζούμε" όλοι με έναν τρόπο

Το ξεφύλλισα, σχεδόν άρχισα να το διαβάζω. Καιρό είχα να αποκτήσω ένα κόμικ

έλα πάρε άλλη μια τζουρίτσα:

Συγγραφέας είναι ο Ρέι Μπραντμπερι και έγραψε αυτό το καλτ μυθιστόρημα πρίν από 55 χρονάκια. Και πόσες ομοιότητες μπορείς να βρεις με το σήμερα … πόσες!!!

"Μη σκέφτεσαι. Είναι επικίνδυνο.

Μην εμπιστεύεσαι κανέναν άλλο εκτός από το κράτος. Πρόδωσε τους γείτονές σου. Και το κυριότερο: Κάψε όλα τα βιβλία"

Μια χαρακτηριστική σκηνή της ταινίας δες ΕΔΩ (δεν μπορώ να καταλάβω γιατί δεν έχουν κώδικα ενσωμάτωσης αλλά βλέπεις …)

Σου είχα παρουσιάσει το παιδικό βιβλίο του δημοσιογράφου Χρίστου Καλουντζόγλου, το "Σιδερένιο Θηρίο".

Τις προάλλες, ο Χρίστος μου έστειλε μια πρόσκληση για την παρουσίαση του βιβλίου του σε ένα βιβλιοπωλείο της Νέας Σμύρνης. Κοντά στο σπίτι, ευκαιρία να πάω τα παιδιά, να δω το Χρίστο – δουλέψαμε χρόνια μαζί στον ΑΝΤ1 στα 90΄ς – την Ξένια τη γυναίκα του, την Ειρηνούλα την κόρη που στις παρουσιάσεις εκτελεί χρέη βοηθού – θα τη δεις.

Είχα πει στον Χρίστο ότι θέλω να τον συμπεριλάβω στην on camera ανάγνωση συγγραφέων και όταν έφτασα στο βιβλιοπωλείο του λέω "δεν πάμε να κάνουμε το βίντεο για το βλογκ μου"? 

"Τράβα την παρουσίαση, θα είναι καλύτερα από το να σου στηθώ να διαβάσω" μου λέει!

Ομολώ ότι έπαθα την πλάκα μου γιατί μόλις τα παιδιά κάθησαν στον κύκλο είδα τον "εξωτερικατζή" Χρίστο που δουλεύαμε μαζί να μεταμορφώνεται σε έναν από τους καλύτερους παραμυθάδες πού έχω δει κι ακούσει.

Είχα όλη τη διάθεση να σου ανεβάσω ολόκληρο το βίντεο όπου ο συγγραφέας απέδωσε το βιβλίο στα παιδιά και μετά έπαιξε μαζί τους το εκπαιδευτικό παιχνίδι που το συνοδεύει. Επείδη όμως πολλοί γονείς δεν θέλουν να "ανεβουν" τα παιδιά τους στο net το μάζεψα όσο μπορούσα.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Για δέκατη τέταρτη χρονιά το περιοδικό Διαβάζω θα απονείμει τα Λογοτεχνικά Βραβεία ΔΙΑΒΑΖΩ. Οι δύο κριτικές επιτροπές έδωσαν στη δημοσιότητα, στις 19 Απριλίου 2010, σε συνέντευξη τύπου, στο καφέ του βιβλιοπωλείου Ιανός, τις μικρές λίστες των υποψήφιων βιβλίων για βράβευση ανά κατηγορία.

Η τελετή
Η τελετή απονομής των βραβείων θα γίνει στις 10 Μαΐου 2010, στο Μουσείο Μπενάκη, στην οδό Πειραιώς 138, στις 7:00 μ.μ., στο αμφιθέατρο του Μουσείου. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Τα βραβεία που θα δοθούν:
•    Μυθιστορήματος
•    Διηγήματος – Νουβέλας
•    Λογοτεχνικού Δοκιμίου – Μελέτης
•    Ποίησης
•    Πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα (στη μνήμα Ηρακλή Παπαλέξη)
•    Εικονογραφημένου παιδικού βιβλίου
•    Λογοτεχνικού βιβλίου για μεγάλα παιδιά

Βραβείο Προσφοράς στο Βιβλίο
Το βραβείο απονέμεται στη μνήμη του ιδρυτή του περιοδικού, Περικλή Αθανασόπουλου.

Η διαδικασία
Οι επιτροπές των βραβείων έκριναν το σύνολο της παραγωγής του 2009. Το υλικό τους αντλήθηκε από τους κοινούς καταλόγους της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ και του Διαβάζω. Έλαβαν, επίσης, υπόψη τους και τις μεμονωμένες παραγωγές όσων συγγραφέων είχαν την καλοσύνη να αποστείλουν τα βιβλία τους στη διεύθυνση του περιοδικού.
Η ψηφοφορία είναι μυστική. Το κάθε μέλος της επιτροπής αξιολογεί τα βιβλία με σειρά προτίμησης. Το πρώτο βιβλίο στην αξιολόγηση κάθε μέλους πριμοδοτείται με δύο βαθμούς (δηλαδή με 12 βαθμούς αντί με 10 βαθμούς). Το τελικό άθροισμα των βαθμών που θα δώσουν τα μέλη της κάθε επιτροπής κρίνει και το αποτέλεσμα. Βραβεύεται, δηλαδή, το βιβλίο που θα συγκεντρώσει το υψηλότερο άθροισμα βαθμών. Η ψηφοφορία γίνεται με κλειστό φάκελο ή e-mail που απευθύνεται προς τη δικηγόρο Αθανασία Τριανταφυλλοπούλου-Καλλή, η οποία αθροίζει τους βαθμούς και δίνει το τελικό αποτέλεσμα. Ο φάκελος των αποτελεσμάτων, ανά κατηγορία, παραδίδεται από τη δικηγόρο στη διεύθυνση του Διαβάζω, σφραγισμένος, λίγο πριν από την έναρξη της τελετής απονομής. Τα ψηφοδέλτια βρίσκονται στα χέρια της δικηγόρου προς διευκρίνιση οποιουδήποτε ερωτήματος ή ένστασης.

Το βραβείο
Το βραβείο είναι μία γλυπτή σύνθεση του εικαστικού Θανάση Διαμαντόπουλου και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 1.000 ευρώ. Διευκρινίζεται ότι το Βραβείο Προσφοράς στο Βιβλίο δεν συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο.

Οι κριτικές επιτροπές
Η κριτική επιτροπή για τις κατηγορίες μυθιστόρημα, διήγημα – νουβέλα, λογοτεχνικό δοκίμιο – μελέτη, ποίηση, πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα αποτελείται από τους:

Ευριπίδη Γαραντούδη, Αναπληρωτή Καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ, Αλέξη Ζήρα, κριτικό λογοτεχνίας, Κώστα Καρακώτια, κριτικό λογοτεχνίας, Κατερίνα Κωστίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Χριστίνα Ντουνιά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Μανώλη Πιμπλή, δημοσιογράφο, Λίζυ Τσιριμώκου, Καθηγήτρια Θεωρίας της Λογοτεχνίας και Συγκριτικής Γραμματολογίας στο ΑΠΘ.

Η κριτική επιτροπή για το εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο και το λογοτεχνικό βιβλίο για μεγάλα παιδιά αποτελείται από τους:

Διαμάντη Αναγνωστοπούλου, Καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πόλυ Βασιλάκη, εκπαιδευτικό, συγγραφέα παιδικής λογοτεχνίας, Σούλα Οικονομίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Γιάννη Παπαδάτο, Λέκτορα στο Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και  του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, κριτικό παιδικής λογοτεχνίας, Γιώργο Παπαντωνάκη, Επίκουρο Καθηγητή στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Γαλανάκη Ρέα, Φωτιές του Ιούδα, στάχτες του Οιδίποδα, εκδόσεις Καστανιώτη
Γκουρογιάννης Βασίλης, Κόκκινο στην Πράσινη Γραμμή, εκδόσεις Μεταίχμιο
Δαββέτας Νίκος, Η Εβραία νύφη, εκδόσεις Κέδρος
Δημητρακάκη Άντζελα, Μέσα σ’ ένα κορίτσι σαν κι εσένα, εκδόσεις Βιβλιοπωλείον της Εστίας
Ηλιοπούλου Βασιλική, Σμιθ, εκδόσεις Πόλις
Κονομάρα Λίλα, Η αναπαράσταση, εκδόσεις Μεταίχμιο
Κώτσιας Τηλέμαχος, Στην απέναντι όχθη, εκδόσεις Ψυχογιός
Μοδινός Μιχάλης, Επιστροφή, εκδόσεις Καστανιώτη
Χουζούρη Έλενα, Πατρίδα από βαμβάκι, εκδόσεις Κέδρος
Χωμενίδης Χρήστος Α., Λόγια φτερά, εκδόσεις Πατάκη

Δαρλάση Αγγελική, Τότε που κρύψαμε έναν άγγελο, εκδόσεις Πατάκη
Ζορμπά-Ραμμοπούλου Βησσαρία, Το κρυμμένο εργοστάσιο παιχνιδιών, εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα
Κολυδά Ευγενία, Η γιαγιά στην Παραμυθοχώρα, εκδόσεις Modern Times
Κοντολέων Μάνος, Ο χαρταετός της Σμύρνης, εκδόσεις Άγκυρα
Κουππάνου Άννα, Οι αργοναύτες του χρόνου, εκδόσεις Κέδρος
Μαργαρίτης Κυριάκος, Μια σονάτα για τον Ιγνάτιο, εκδόσεις Ψυχογιός
Μπουντούρης Βασίλης, Η αγάπη διδάσκει, Προσοχή, και τα αυτιά έχουν τοίχους!, εκδόσεις Κέδρος
Παπαθεοδώρου Βασίλης, Στη διαπασών, εκδόσεις Καστανιώτη
Ρεμούνδος Γιάννης, Το αίνιγμα του χαμένου cd player, εκδόσεις Ψυχογιός
Ψαραύτη Λίτσα, Κασσάνδρα, η μάντισσα της Τροίας, εκδόσεις Πατάκη

Οι αιτιολογίες των 2 κριτικών επιτροπών

Α) Αιτιολογίες της επιτροπής κρίσης των βιβλίων ενηλίκων

Μυθιστόρημα
Η γενική εικόνα που παρουσιάζει το ελληνικό μυθιστόρημα το 2009 είναι παραπάνω από καλή: πλούσια παραγωγή, καλές θεματικές και τεχνικές προδιαγραφές, αφηγηματολογική επάρκεια, ευρηματικές υφολογικές προτάσεις. Σίγουρα η δεκάδα που προτείνεται θα μπορούσε άνετα σχεδόν να διπλασιαστεί και η δυσκολία της σύγκρισης και της τελικής επιλογής στον τομέα του μυθιστορήματος ήταν μεγαλύτερη από άλλες χρονιές. Επίσης, ένα στοιχείο που διαφάνηκε ως τάση στο μυθιστόρημα αυτής της χρονιάς ήταν η επίμονη αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο (Α’ ή Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, Αντίσταση, Εμφύλιος, εβραϊκό, κυπριακό ζήτημα κ.λπ.). Η επιτροπή συνεκτίμησε στη διαμόρφωση των τελικών της επιλογών τη θεματική πρωτοτυπία, σε συνδυασμό με την αναζήτηση νέων αφηγηματικών τεχνικών που επιχειρούν οι συγγραφείς του μυθιστορήματος.

Διήγημα – Νουβέλα
Οι μεγάλοι αριθμοί δεν ήταν κατά τα τελευταία χρόνια το βασικό χαρακτηριστικό της παραγωγής βιβλίων που ανήκουν στα είδη του διηγήματος και της νουβέλας. Όμως υπάρχουν πεζογράφοι που παραμένουν πιστοί σ’ αυτά, παρά τις εκκλήσεις των εκδοτών και των δημοσιογράφων για το αντίθετο. Ανάμεσα στις φετινές υποψηφιότητες υπάρχουν συλλογές διηγημάτων ή εκτενή αφηγήματα γραμμένα από μάστορες της σύντομης πρόζας. Και είναι ευτύχημα που η ελληνική λογοτεχνία δεν έχει χάσει καθόλου την πολυμορφία της. Άλλωστε, είναι γνωστό ότι η τέχνη της συμπύκνωσης και της ανάδειξης της λεπτομέρειας είναι, γενικά, από τις δυσκολότερες.

Λογοτεχνικό Δοκίμιο – Μελέτη
Tο 2009 υπήρξε μία χρονιά εξαιρετικά γόνιμη για το δοκίμιο και τη μελέτη. Η επιτροπή προβληματίστηκε πολύ για την επιλογή των βιβλίων που είναι τελικά υποψήφια για το βραβείο λογοτεχνικού δοκιμίου – μελέτης, διότι έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα σε πολλά καλά βιβλία. Η επιτροπή αποφάσισε να επικεντρωθεί σε βιβλία που αφορούν τη λογοτεχνία: ζητήματα ερμηνευτικής, αισθητικής αποτίμησης, γλωσσικής ιδιοσυστασίας ή ιστορικής – γραμματολογικής συγκρότησης. Βασικά κριτήρια επιλογής υπήρξαν η καλλιέπεια, το προσωπικό ύφος, η πρωτοτυπία του θέματος και της μεθόδου και η πληρότητα και συνοχή, όσον αφορά την πραγμάτευση του θέματος.

Ποίηση
Όπως επισημάνθηκε και στην αιτιολογία των βραβείων του Διαβάζω προηγούμενων ετών, η απροθυμία ιδίως των επώνυμων και μεγάλων εκδοτικών οίκων και κυρίως η απουσία της κρίσης των ποιητικών βιβλίων από τα πολιτιστικά ένθετα των εφημερίδων δεν αποτελούν συνθήκες ικανές να αποτρέψουν ή να ανακόψουν τη σταθερή και πληθωρική παραγωγή βιβλίων ποίησης. Η παραγωγή αυτή είναι ενδεικτική του γεγονότος ότι υπάρχει μια κοινότητα αναγνωστών που ενδιαφέρεται για την ποίηση, σε αναντιστοιχία με την επικρατούσα και σε μεγάλο βαθμό ψευδή εικόνα ότι ο ποιητικός λόγος γράφεται και εκδίδεται εν κενώ. Επίσης, η μέση ποιοτική στάθμη της ποιητικής παραγωγής παρέμεινε υψηλή και κατά το έτος 2009.

Πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς
Η φετινή λίστα των πρωτοεμφανιζόμενων λογοτεχνών δείχνει με τελείως αναλογικό τρόπο ότι και τα τρία βασικά είδη της λογοτεχνίας που γράφεται τώρα, από κατά τεκμήριο νεότερους λογοτέχνες, αντιπροσωπεύονται όλα στις επιλογές της επιτροπής. Αυτό σημαίνει ότι η επιτροπή, χωρίς να κάνει κανένα σκόντο, βρήκε αξιόλογα βιβλία από καινούργιες φωνές τόσο στην ποίηση όσο και στο διήγημα ή στο μυθιστόρημα. Αυτό σημαίνει, όπως σημειώσαμε προηγουμένως, ότι η λογοτεχνία μας, αντίθετα με άλλες, δήθεν πιο προηγμένες, διατηρεί όπως αναφέραμε την πολυμορφία της.  

Β) Αιτιολογίες της επιτροπής κρίσης των παιδικών βιβλίων

Το έργο της επιτροπής βραβείων του περιοδικού Διαβάζω για το έτος 2009 ήταν να κρίνει βιβλία στις κατηγορίες εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο και λογοτεχνικό βιβλίο για μεγάλα παιδιά. Για την κατηγορία παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο γνώσεων, η ποσότητα και η ποιότητα των βιβλίων αυτών δεν επαρκούσαν, δυστυχώς, για τη συμπλήρωση μιας λίστας και έτσι δεν καταρτίστηκε.
Κριτήρια για την κατάρτιση της μικρής λίστας ήταν τα βιβλία να παρουσιάζουν ενδιαφέρον είτε ως προς τη σύλληψη του θέματος είτε ως προς τη λογοτεχνική του πραγμάτωση. Να υπάρχει πρωτοτυπία, ευρηματικότητα, χιούμορ, περιπέτεια, ενδιαφέρουσα πλοκή, εύστοχη εικονογράφηση (για τα εικονογραφημένα), λεξιλογικός πλούτος, επεξεργασία σύγχρονων κοινωνικών προβλημάτων, ποικιλία γλωσσολογικών καταστάσεων, έτσι ώστε το παιδί να οικειοποιηθεί, διαβάζοντας το βιβλίο, λειτουργίες του γραπτού λόγου. Να μην χρησιμοποιούνται η λογοτεχνία και η λογοτεχνικότητα ως προσχήματα, έτσι ώστε τα νοήματα και οι σημασίες να υπονοούνται, δηλαδή τα παιδιά να παρακινούνται να σκεφτούν αυτό που κρύβεται πίσω από τις λέξεις και τις εικόνες. Να μην υπάρχει άμεσος και έμμεσος διδακτισμός και να αφήνει στον αναγνώστη το δικαίωμα να αυτενεργήσει.

Η επιτροπή διαπίστωσε ότι:

1)    Κατά το 2009 εκδόθηκαν πάρα πολλά βιβλία. Η τεχνολογία αλλά και το εικαστικό αποτέλεσμα αρκετών εικονογράφων επέδρασαν έτσι ώστε το αισθητικό αποτέλεσμα πάρα πολλών βιβλίων, όλων των κατηγοριών και ιδιαίτερα των εικονογραφημένων και των βιβλίων γνώσεων, να είναι ικανοποιητικό. Από την άλλη όμως πλευρά, η διαρκώς αυξανόμενη εκδοτική παραγωγή δεν συνοδεύεται από ανάλογη αύξηση της λογοτεχνικής ποιότητας. Υπάρχουν, νομίζουμε, πάρα πολλά βιβλία παιδικής λογοτεχνίας, που δυστυχώς καταλήγουν σε σχολικές βιβλιοθήκες και σε παιδιά, που δεν διαβάζονται. Παρατηρείται ολοένα και περισσότερο το φαινόμενο, όσο μειώνεται η μεταφορική δύναμη των παιδικών βιβλίων τόσο περισσότερα βιβλία εκδίδονται.
2)    Εκδόθηκαν πολλά ολιγοσέλιδα βιβλία για μικρές ηλικίες με δραστηριότητες (γνωστικές κατά το πλείστον) στο τέλος του βιβλίου, οι οποίες «προσγειώνουν» τη λογοτεχνικότητα και τη μεταφορική δύναμη της γοητείας του κειμένου και μετατρέπουν τη λογοτεχνική ανάγνωση σε μια βαρετή, γνωστική, σχολικής προδιαγραφής, διαδικασία. Γνωρίζουμε ότι οι δραστηριότητες αυτές –πρακτική που ήρθε από το εξωτερικό– μπαίνουν κυρίως από τους εκδότες για εμπορικούς και χρηστικούς λόγους. Επισημαίνουμε ότι με τις ασκήσεις αυτές υπονομεύεται η όποια λογοτεχνικότητα των συγκεκριμένων βιβλίων. Νομίζουμε ότι οι δύο μεγάλες κατηγορίες που συνθέτουν το παιδικό βιβλίο, δηλαδή, το βιβλίο γνώσεων και το λογοτεχνικό βιβλίο πρέπει να είναι σαφώς διαχωρισμένες. Το λογοτεχνικό βιβλίο είναι απαράδεκτο να περιέχει ασκήσεις στο τέλος ή ενδιάμεσα των σελίδων του. Αντίθετα, ασκήσεις και δραστηριότητες μπορεί να περιέχονται στις πολλές κατηγορίες του βιβλίου γνώσεων, με την προϋπόθεση να καταρτίζονται με τη βοήθεια ειδικού επιστήμονα.
3)    Παρατηρήθηκε μια ικανή παραγωγή βιβλίων με κεντρικό θέμα το οικολογικό πρόβλημα και με μόνιμα μοτίβα την καταστροφή των δασών και τη ρύπανση του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος της πόλης. Νομίζουμε, ότι επειδή είναι σοβαρό το θέμα, απαιτείται και η δέουσα προσοχή. Διαπιστώνεται μια αφόρητη επανάληψη των ίδιων εικόνων (καταστροφή δάσους – συνεργασία ζώων και ανθρώπων για το ζωντάνεμά του, απόβλητα εργοστασίων – τοποθέτηση φίλτρων κτλ.), που άλλωστε εντάσσονται στη λεγόμενη ρηχή οικολογία. Επίσης, διαπιστώνεται και μια άκριτη αντιμετώπιση του οικολογικού προβλήματος, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο της συλλογιστικής που έχει δημιουργήσει τα οικολογικά αδιέξοδα.  
4)    Σε πολλά βιβλία αποτυπώνεται το μοτίβο της δράσης μικρών παιδιών απέναντι στα διάφορα προβλήματα, η οποία έρχεται να αναπληρώσει τη δήθεν ανικανότητα των ενηλίκων. Από την άλλη πλευρά, τα συγκεκριμένα μικρά παιδιά, προκειμένου να επιλύσουν τα προβλήματα, υιοθετούν πρακτικές των ενηλίκων οι οποίοι υποτίθεται έχουν αποτύχει. Πρόκειται για διαπίστωση η οποία πρέπει να μας προβληματίσει και από την παιδαγωγική της πλευρά, αλλά κυρίως από τη λογοτεχνική.
5)    Τα δύο τρία τελευταία χρόνια έχουν εκδοθεί αρκετά βιβλία στα οποία οι ήρωες ή οι ηρωίδες (αγόρια και κορίτσια), σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση και με υφολογικό στοιχείο το χιούμορ, ασκούν κριτική στις πράξεις τους, στην οικογένειά τους, στο σχολείο τους και γενικά στον άμεσο κοινωνικό τους περίγυρο. Τα συγκεκριμένα βιβλία αρδεύουν διακειμενικά από τα βιβλία με ήρωα το Μικρό Νικόλα των Σεμπέ και Γκοσινί. Είναι αλήθεια ότι ορισμένα από αυτά διατηρούν μια πρωτοτυπία και αποτυπώνουν μια περισσότερο σύγχρονη και φρέσκια ματιά του κοινωνικού περίγυρου από την οπτική γωνία του παιδιού. Στα περισσότερα όμως πίσω από το χιούμορ αναδύεται ξεκάθαρα ο ενήλικος και η εμπειρία του.
6)    Η συντριπτική πλειοψηφία των εικονογραφημένων λογοτεχνικών βιβλίων, από την πλευρά της εικονογράφησης, αναπαριστούν αφηγηματικά το περιεχόμενο. Οι περιπτώσεις όπου η εικόνα ερμηνεύει, συμπληρώνει ή και ανατρέπει το περιεχόμενο είναι περιορισμένες.

Όσον αφορά τη θεματολογία των δύο κατηγοριών έχουμε να παρατηρήσουμε τα ακόλουθα:

•    Τα βιβλία για μεγάλα παιδιά και εφήβους αναφέρονται, άλλοτε με ρεαλιστικό τρόπο και άλλοτε κάνοντας επίκληση στην φαντασία, σε θέματα, όπως οι σχέσεις των εφήβων μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο αλλά και γενικότερα στην κοινωνία, η παιδική εργασία και η εκμετάλλευση της παιδικής ηλικίας, η μυθολογία, τα ιστορικά γεγονότα και η μυθιστορηματική τους ανάπλαση, το αστυνομικό μυθιστόρημα.

Τα εικονογραφημένα βιβλία για μικρότερα παιδιά, με ήρωες παιδιά ή ζώα, αναφέρονται, άλλοτε με φαντασία και αφαιρετικό τρόπο και άλλοτε με ρεαλισμό και χιούμορ, στην παιδική ηλικία και τη βίωσή της από τα παιδιά, στη σύγχρονη οικολογική και πολυπολιτισμική πραγματικότητα, κάνοντας ευρεία χρήση της διακειμενικότητας.

Γνωρίζοντας έτσι κι αλλιώς ότι η αντικειμενικότητα είναι ….υποκειμενική, χωρίς να επιθυμούμε να δώσουμε οδηγίες προς τους/τις δημιουργούς, ως αναγνώστες και αναγνώστριες της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας εκφράζουμε την ελπίδα να έχουμε πολύ περισσότερα «καλά» λογοτεχνικά βιβλία για παιδιά τη χρονιά που διανύουμε.
   

Στο έχω πει οτι με τη Μάρω Λεονάρδου δουλεύουμε μαζί από τότε που τα γραφεία της τηλεόρασης του ΑΝΤ1 ήταν κάτι μεγάλα χαρτόκουτα εν αναμονή των νέων γραφείων. Μετά χαθήκαμε επαγγελματικά ξαναβρεθηκαμε και συνεργαστήκαμε με πολύ κέφι και χαρά στο Μεγκα, και τώρα που τελειώσε η εκπομπή της εξακολουθούμε να βρισκόμαστε επειδή το θέλουμε κι όχι επειδή το επιβάλει η καθημερινότητα.

Σου είχα παρουσιάσει το βιβλίο της, το δεύτερο μυθιστόρημα της, "Το Νησί της Ουτοπίας". Είχα μάλιστα και την χαρα να προδημοσιεύσω ένα κεφάλαιο που μου παραχώρησαν η Μάρω και ο εκδοτικός οίκος "Λιβάνη".

Τώρα ήρθε η ώρα και η Μάρω κάθισε μπροστά στη δική μου κάμερα, και αποφάσισε να διαβάσει τον … επίλογο από το βιβλίο της.

Γιατί τον επίλογο…? θες να μάθουν όλοι τι γίνεται στο τέλος?

Μα δε λέει τι γίνεται στο τέλος … το ταξίδι παραμένει για τον κάθε ξεχωριστό αναγνώστη.

Απλώς διαβάζει τον επίλογο! (Μάρω ευχαριστώωωωω)

Έχει συντροφεύσει τις νεανικές μου ανησυχίες και από εκείνα τα χρόνια μέχρι σήμερα έχει τη θέση του στην καρδιά μου. Αγνωστος μέχρι τις προάλλες. "Αγνωστος" με την έννοια ότι δεν τον είχα συναντήσει ποτέ. Από μακριά μόνο σε κάποιες παρουσιάσεις βιβλίων αλλά μια κουβέντα δεν την είχαμε ανταλλάξει.

Παρά το δικό του φορτωμένο πρόγραμμα, θεωρώ τιμή μου, ότι καταφέρε να βρει λίγο χρόνο για ‘μένα και την εμμονή μου να ακούσω συγγραφείς να διαβάζουν κομμάτια από τα έργα τους.

Φυσικά και συναντηθήκαμε στην Κυψέλη. Την αγαπημένη του  γειτονιά-στο γραφείο του, σ’ ενα ήσυχο δρομάκι κοντά στη Φωκίωνος Νέγρη. Πρώτη φορά περπατούσα μέρα στα σοκάκια της γειτονιάς – έζησα και τη φρίκη του πάρκινγκ. Συνήθως εκεί πάμε θέατρο τα βράδια, ή για ποτό αλλά για περπάτημα … εγώ ποτέ ως τώρα. Προσπαθούσα να δω τη γειτονιά όπως ο συγγραφέας μας την έμαθε από τα βιβλία του…

 … μα τι κάνω? τόση ώρα "μιλάω" για κάποιον, τον ευχαριστώ που μου άνοιξε την πόρτα του και δεν έχω αναφέρει το όνομά του!

Μένης Κουμανταρέας, συγγραφέας!

Η απάντηση του στην ερώτησή μου: πού είστε οι πνευματικοί άνθρωποι? ήταν αποστομωτική: "Γιατί, μας ζητάει κανείς? Μάς φώναξε κάποιος? Εμείς μιλάμε με τα βιβλία μας"!!!

Είχαμε συμφωνήσει από το τηλέφωνο ότι θα διάβαζε δύο αποσπάσματα από το "Στρατόπεδο"  και τη "Γυναίκα που πετάει" και η επιλογή των αποσπασμάτων έγινε από τον ίδιο με γνώμονα να διαβάσει κάτι που δε θα "χαλάσει" το σύνολο.

Μπορεί να ακούγεται παιδαριώδες αλλά πώς λες σε καποιον "διάλεξε ποιο κομμάτι του εαυτου σου θες να προβάλλεις"!!!

Το πιο πρόσφατο βιβλίο του  "Σ’ ένα στρατόπεδο άκρη στην Ερημιά" είναι – όπως του είπα και μου αποκρίθηκε με ένα χαμόγελο – πολύ κοντά σ’ αυτά τα λατινοαμερικάνικα γραπτά που το φανταστικό είναι τόσο ρεαλιστικό και το ρεαλιστικό ακροβατεί στον κόσμο του φανταστικού με τέτοια μαστοριά που δεν μπορείς να το αφήσεις παρά μόνο όταν φτάσεις στην τελευταία σελίδα – ίσως και λίγο αργότερα …

 "Η γυναίκα που πετάει" εκδόθηκε το 2006 και είναι μια συλλογή 11 διηγημάτων. Και αυτό όπως και όλα τα βιβλία του κυρίου Κουμανταρέα, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ.

Η σχέση του κυρίου Κουμανταρέα με το ίντερνετ δεν ειναι και τόσο … υπαρκτή! Μάλλον κάποιος φίλος, γνωστός ή συνεργάτης θα του δείξει αυτό το ποστ. Ελπίζω να του αρέσει

 Ο Γάλλος δημοσιογράφος και συγγραφέας Ρολάν Ζακάρ, κυνικός και ο ίδιος, ανθολογεί και συνδέει τον Σενέκα με τον Γούντι Άλλεν, τον Σαμφόρ με τον Νίτσε, τον Σιοράν με τις κινέζικες παροιμίες, εντοπίζοντας μικρά διαμάντια στοχασμού.

έπεσα πάνω σ’ αυτό το εξαιρετικό "λεξικό" σε μία από τις όχι και τόσο συχνές πλέον επισκέψεις μου σε βιβλιοπωλεία.

Μ’ αρέσουν τα διαφορετικά "λεξικά" που κυκλοφορούν, είναι σα να βάζουν σε τάξη ένα όμορφο χάος λέξεων ενοιών και ιδεών που … περιφέρονται στα κεφάλια πολλών ανθρώπων, στις κουβέντες και στις αγορές.

Αντιγράφω ένα κομματάκι από τον πρόλογο:

         Μπορούμε να φανταστούμε έναν ηδονιστή, έναν μυστικιστή, ή έναν απελπισμένο από έρωτα, έναν κυνικό όμως ποτέ. Και τούτο διότι ο κυνισμός δεν συνιστά ούτε φιλοσοφία, ούτε ηθική, ούτε κάποιο γνώρισμα του χαρακτήρα, αλλά μια ορισμένη συγκρουσιακή σχέση με τη γλώσσα, μια διαρκώς ενεργή, ρητορικά δεινή – στις περισσότερες περιπτώσεις -  καχυποψία απέναντι στις λέξεις και στην ιδεολογία που τις έχει επιμολύνει.

έλα να δεις τι λέει το λεξικό στο λήμμα "ΕΛΛΑΔΑ"

Το ομορφότερο ερείπιο της Ελλάδας είναι ο ελληνικός λαός         - Edmond About

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ποταμός